เมื่อสายการผลิตต้องหยุดทุกครั้งที่เปลี่ยนแม่พิมพ์ จุดคุ้มทุนที่แท้จริงจึงต้องพิจารณาจากต้นทุนรวม ไม่ใช่เพียงต้นทุนเริ่มต้น

แม่พิมพ์เหล็กมีข้อดีคือสามารถควบคุมค่าใช้จ่ายเริ่มต้นได้ง่ายกว่า แต่เมื่อดำเนินการผลิตจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง การสึกหรอหรือการเสียรูปจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้น ทำให้จำเป็นต้องซ่อมแซม ผลิตแม่พิมพ์ใหม่ หรือเปลี่ยนแม่พิมพ์ นอกจากนี้ ทุกครั้งที่เปลี่ยนแม่พิมพ์ยังต้องมีงานตั้งเครื่องและจำเป็นต้องหยุดสายการผลิต ดังนั้นจึงไม่สามารถประเมินต้นทุนที่แท้จริงได้จากราคาซื้อเพียงอย่างเดียว

หากสามารถยืดอายุการใช้งานของแม่พิมพ์และลดจำนวนครั้งในการเปลี่ยนแม่พิมพ์ได้ ก็มีความเป็นไปได้ที่จะสามารถลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซม และรวมถึงเวลาทำงานและความสูญเสียจากการหยุดการผลิตด้วย บทความนี้จะอธิบายต้นทุนที่มองเห็นได้ยากของแม่พิมพ์เหล็ก กรณีตัวอย่างการเปลี่ยนมาใช้คาร์ไบด์ซีเมนต์（Cemented Carbide） และเงื่อนไขที่ทำให้ต้นทุนรวมเกิดจุดพลิกกลับ

สารบัญ

• เหตุผลที่การสึกหรอและการเสียรูปของแม่พิมพ์ทำให้ต้นทุนรวมเพิ่มขึ้น
• ตัวอย่างจริงของการลดจำนวนครั้งในการเปลี่ยนแม่พิมพ์ด้วยการเปลี่ยนมาใช้คาร์ไบด์ซีเมนต์
• เงื่อนไขที่ทำให้ต้นทุนรวมของแม่พิมพ์คาร์ไบด์และแม่พิมพ์เหล็กเกิดจุดพลิกกลับ
• การเลือกวัสดุและการสนับสนุนด้านเทคนิคโดย FUJILLOY
• FAQ
• คำศัพท์ที่ใช้ในบทความนี้

■　เหตุผลที่การสึกหรอและการเสียรูปของแม่พิมพ์ทำให้ต้นทุนรวมเพิ่มขึ้น

แม่พิมพ์เหล็กสามารถควบคุมค่าใช้จ่ายเริ่มต้นได้ง่ายกว่าแม่พิมพ์คาร์ไบด์ ดังนั้น หากพิจารณาเฉพาะราคาที่เสนอในตอนซื้อ อาจรู้สึกว่ามีต้นทุนต่ำกว่า

อย่างไรก็ตาม เมื่อดำเนินการผลิตจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง หากเกิดการเปลี่ยนแปลงของขนาดจากการสึกหรอ หรือเกิดการเสียรูปจากแรงที่กระทำระหว่างการขึ้นรูป ความแม่นยำด้านขนาดของชิ้นงานอาจไม่คงที่ นอกจากนี้ หากเกิดการติดยึดหรือรอยบนพื้นผิวผลิตภัณฑ์ ก็จำเป็นต้องเจียรแม่พิมพ์ใหม่ ซ่อมแซม หรือเปลี่ยนแม่พิมพ์

เมื่อต้องซ่อมแซมหรือเปลี่ยนแม่พิมพ์ จะเกิดงานตั้งเครื่อง เช่น การถอดและติดตั้งแม่พิมพ์ การปรับตำแหน่ง และการทดลองเดินเครื่อง ในช่วงเวลาดังกล่าวจำเป็นต้องหยุดสายการผลิต

ดังนั้น เมื่อต้องเปรียบเทียบต้นทุนรวมของแม่พิมพ์ จึงจำเป็นต้องพิจารณาไม่เพียงแต่ค่าใช้จ่ายในการซื้อ แต่ยังรวมถึงค่าใช้จ่ายต่อไปนี้ด้วย

• ค่าใช้จ่ายในการเจียรแม่พิมพ์ใหม่ การซ่อมแซม และการผลิตใหม่
• ค่าแรงสำหรับการเปลี่ยนแม่พิมพ์และงานตั้งเครื่อง
• การสูญเสียโอกาสในการผลิตจากการหยุดสายการผลิต
• ค่าใช้จ่ายในการทิ้งชิ้นงานหรือแก้ไขงานจากปัญหาขนาดไม่ได้มาตรฐานหรือรอยบนชิ้นงาน

ยิ่งแม่พิมพ์สึกหรอหรือเสียรูปเร็ว ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ก็ยิ่งเกิดขึ้นซ้ำบ่อยขึ้น ดังนั้น แม้แม่พิมพ์เหล็กจะมีค่าใช้จ่ายเริ่มต้นต่ำ แต่เมื่อปริมาณการผลิตเกินระดับหนึ่ง ต้นทุนรวมอาจสูงขึ้นได้

หนึ่งในวิธีลดความถี่ในการเปลี่ยนแม่พิมพ์และเวลาหยุดสายการผลิตคือ การเปลี่ยนมาใช้คาร์ไบด์ซีเมนต์ที่มีความทนทานต่อการสึกหรอสูง และช่วยลดการเสียรูปจากแรงที่กระทำได้ง่ายกว่า ลองดูจากกรณีตัวอย่างว่ามีความแตกต่างเกิดขึ้นมากเพียงใด

■　ตัวอย่างจริงของการลดจำนวนครั้งในการเปลี่ยนแม่พิมพ์ด้วยการเปลี่ยนมาใช้คาร์ไบด์ซีเมนต์

ผลจากการเปลี่ยนมาใช้คาร์ไบด์ซีเมนต์จะแตกต่างกันตามการใช้งานของแม่พิมพ์และปัญหาที่เกิดขึ้น ในที่นี้จะนำเสนอกรณีตัวอย่างที่มีปัญหาเรื่องการสึกหรอ รอยบนผลิตภัณฑ์ และการติดยึด

อายุการใช้งานของพั้นช์ย้ำเพิ่มขึ้น 4 เท่า

สำหรับพั้นช์ที่ใช้ในการย้ำแผ่นสเตนเลส ปัญหาคือแม่พิมพ์ที่ผลิตจาก SKD11 เกิดการสึกหรอเร็ว

หลังจากเปลี่ยนวัสดุเป็นคาร์ไบด์ซีเมนต์ D60 อายุการใช้งานของแม่พิมพ์เพิ่มขึ้นจาก 120,000 ช็อตเป็น 480,000 ช็อต หากผลิตจำนวน 480,000 ช็อตเท่ากัน แม่พิมพ์เหล็กจะต้องใช้ 4 ชุด ในขณะที่แม่พิมพ์คาร์ไบด์สามารถรองรับได้ด้วย 1 ชุดตามการคำนวณ

อายุการใช้งานของดายขึ้นรูปลึกเพิ่มขึ้น 15 เท่า

สำหรับดายขึ้นรูปลึก（Deep Drawing Die）ที่ใช้ในการผลิตเคสมอเตอร์ พบปัญหาเกิดรอยบนพื้นผิวผลิตภัณฑ์

หลังจากเปลี่ยนจาก SKD11 เป็นคาร์ไบด์ซีเมนต์ D40 อายุการใช้งานของแม่พิมพ์เพิ่มขึ้นจาก 100,000 ช็อตเป็น 1,500,000 ช็อต เมื่อเทียบที่ปริมาณการผลิตเท่ากัน สามารถลดจำนวนชุดแม่พิมพ์ที่ต้องใช้เหลือ 1 ใน 15 ตามการคำนวณอย่างง่าย

ยืดรอบการบำรุงรักษาจาก 3 วันเป็น 3 เดือน

สำหรับแม่พิมพ์ที่ใช้ในการผลิตเคสไส้กรองน้ำมัน เกิดปัญหาการติดยึด และจำเป็นต้องบำรุงรักษาทุก 3 วัน

หลังจากเปลี่ยนจาก SKD11 เป็นคาร์ไบด์ซีเมนต์ D60 สามารถใช้งานต่อเนื่องได้นาน 3 เดือน การลดความถี่ไม่เพียงแต่ในการเปลี่ยนแม่พิมพ์ แต่รวมถึงการทำความสะอาดและการปรับตั้ง ยังช่วยลดเวลาหยุดสายการผลิตได้อีกด้วย

ดังที่เห็น เมื่ออายุการใช้งานของแม่พิมพ์หรือรอบการบำรุงรักษายาวขึ้น ไม่เพียงแต่จำนวนแม่พิมพ์สำรองที่ต้องใช้จะลดลง แต่ยังช่วยลดจำนวนครั้งของงานตั้งเครื่องและการหยุดสายการผลิตด้วย ในการประเมินผลของแม่พิมพ์คาร์ไบด์ จึงควรพิจารณาไม่เพียงแค่อัตราการเพิ่มขึ้นของอายุการใช้งาน แต่ต้องดูเวลาและค่าใช้จ่ายที่สามารถลดลงได้ในกระบวนการผลิตโดยรวม

■　เงื่อนไขที่ทำให้ต้นทุนรวมของแม่พิมพ์คาร์ไบด์และแม่พิมพ์เหล็กเกิดจุดพลิกกลับ

โดยทั่วไป แม่พิมพ์คาร์ไบด์มักมีค่าใช้จ่ายเริ่มต้นสูงกว่าแม่พิมพ์เหล็ก แต่เมื่อค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซม การผลิตใหม่ และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแม่พิมพ์สะสมเพิ่มขึ้น ตลอดระยะเวลาการใช้งานทั้งหมด แม่พิมพ์คาร์ไบด์อาจมีต้นทุนต่ำกว่าได้ในบางกรณี

ต้นทุนรวมของแม่พิมพ์สามารถพิจารณาได้ดังนี้

ต้นทุนรวม＝ค่าใช้จ่ายในการซื้อแม่พิมพ์＋ค่าบำรุงรักษา＋ค่าเปลี่ยนแม่พิมพ์และตั้งเครื่อง＋ความสูญเสียจากการหยุดสายการผลิต＋ค่าใช้จ่ายในการรับมือกับปัญหาคุณภาพ

ตัวอย่างเช่น ในกรณีที่กล่าวถึงก่อนหน้านี้ หากต้องผลิต 480,000 ช็อต แม่พิมพ์เหล็กที่มีอายุการใช้งาน 120,000 ช็อตจะต้องใช้ 4 ชุด ขณะที่แม่พิมพ์คาร์ไบด์ที่มีอายุการใช้งาน 480,000 ช็อตจะต้องใช้เพียง 1 ชุด

ในกรณีนี้ หากยอดรวมของค่าใช้จ่ายที่ลดลงดังต่อไปนี้สูงกว่าส่วนต่างของค่าใช้จ่ายเริ่มต้นของแม่พิมพ์คาร์ไบด์ แม่พิมพ์คาร์ไบด์ก็จะสามารถควบคุมต้นทุนรวมได้ต่ำกว่า

• ค่าใช้จ่ายในการผลิตแม่พิมพ์เหล็กจำนวน 3 ชุด
• ค่าใช้จ่ายที่ลดลงจากการเปลี่ยนแม่พิมพ์และงานตั้งเครื่อง
• ค่าใช้จ่ายที่ลดลงจากการลดเวลาหยุดสายการผลิต
• ค่าใช้จ่ายที่ลดลงจากการซ่อมแซมและการเจียรใหม่
• ค่าใช้จ่ายที่ลดลงจากการรับมือกับปัญหาคุณภาพ

กรณีที่ต้นทุนรวมมีแนวโน้มเกิดจุดพลิกกลับได้ง่าย ได้แก่ กรณีที่ต้องเปลี่ยนแม่พิมพ์บ่อย ใช้เวลานานในการเปลี่ยนหรือปรับตั้ง มีความสูญเสียสูงจากการหยุดสายการผลิต หรือมีการผลิตจำนวนมากต่อเนื่องเป็นเวลานาน

ในทางกลับกัน หากปริมาณการผลิตน้อย หรือเวลาหยุดที่เกิดจากการเปลี่ยนแม่พิมพ์สั้น แม่พิมพ์เหล็กที่มีค่าใช้จ่ายเริ่มต้นต่ำกว่าอาจเหมาะสมกว่าในบางกรณี

เมื่อต้องพิจารณาเปลี่ยนมาใช้แม่พิมพ์คาร์ไบด์ จำเป็นต้องจัดเตรียมข้อมูลต่อไปนี้ โดยใช้ปริมาณการผลิตเดียวกันเป็นเงื่อนไขในการเปรียบเทียบ

• ราคาของแม่พิมพ์ต่อ 1 ชุด
• จำนวนช็อตก่อนถึงรอบเปลี่ยนแม่พิมพ์
• ความถี่ในการซ่อมแซมหรือบำรุงรักษา
• เวลาที่ใช้ในการเปลี่ยนแม่พิมพ์และตั้งเครื่องต่อ 1 ครั้ง
• มูลค่าการผลิตที่สูญเสียจากการหยุดสายการผลิต

การเปรียบเทียบต้นทุนรวมจนถึงการผลิตได้ตามจำนวนเป้าหมาย แทนที่จะพิจารณาเฉพาะราคาของแม่พิมพ์แต่ละชุด จะช่วยให้สามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสม

■　การเลือกวัสดุและการสนับสนุนด้านเทคนิคโดย FUJILLOY

การเปลี่ยนมาใช้คาร์ไบด์ซีเมนต์ไม่ได้หมายความว่าแม่พิมพ์ทุกชนิดจะให้ผลลัพธ์เหมือนกัน หากให้ความสำคัญกับความแข็งมากเกินไป แม้จะสามารถลดการสึกหรอได้ แต่ก็อาจเกิดการบิ่นหรือแตกร้าวจากแรงที่กระทำระหว่างการแปรรูปได้

FUJILLOY(THAILAND) CO., LTD. มีคาร์ไบด์ซีเมนต์ประมาณ 60 เกรดที่มีคุณสมบัติแตกต่างกันในด้านความแข็ง ความทนทานต่อการสึกหรอ ความเหนียว ความทนทานต่อความร้อน และความทนทานต่อการกัดกร่อน โดยเลือกเกรดที่เหมาะสมกับสภาพความเสียหายของแม่พิมพ์ แรงที่กระทำ อุณหภูมิการใช้งาน และวัสดุที่นำมาแปรรูป บริษัทให้บริการภายในประเทศไทยตั้งแต่การออกแบบและแปรรูปแม่พิมพ์ไปจนถึงการสนับสนุนด้านเทคนิค พร้อมพิจารณาเกรดวัสดุและเงื่อนไขการใช้งานที่เหมาะสมผ่านการตรวจสอบหน้างานโดยเจ้าหน้าที่เทคนิคและการทดสอบตัวอย่าง

เป้าหมายไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนจากแม่พิมพ์เหล็กเป็นแม่พิมพ์คาร์ไบด์ แต่คือการลดจำนวนครั้งในการเปลี่ยนแม่พิมพ์และเวลาหยุดสายการผลิต เพื่อนำไปสู่การลดต้นทุนรวม แม้ในกรณีที่ข้อมูล เช่น วัสดุของแม่พิมพ์ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันหรือจำนวนช็อต ยังไม่ครบถ้วน ก็สามารถเริ่มต้นจากการปรึกษาได้

■　FAQ

Q1：หากเปลี่ยนมาใช้แม่พิมพ์คาร์ไบด์ จะสามารถลดต้นทุนได้มากกว่าแม่พิมพ์เหล็กเสมอหรือไม่
A1 : ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถลดต้นทุนได้ในทุกกรณี จำเป็นต้องเปรียบเทียบโดยใช้ปริมาณการผลิตเดียวกัน และรวมถึงอายุการใช้งานของแม่พิมพ์ จำนวนครั้งในการเปลี่ยน ค่าแรงสำหรับงานตั้งเครื่อง และเวลาหยุดสายการผลิต

Q2：เหตุใดจึงต้องรวมเวลาหยุดสายการผลิตไว้ในต้นทุนด้วย
A2 : ระหว่างการเปลี่ยนแม่พิมพ์ จำเป็นต้องหยุดเครื่องจักรเพื่อถอดและติดตั้งแม่พิมพ์ ปรับตั้ง และตั้งค่าใหม่ ความสูญเสียจากการหยุดสายการผลิตไม่ได้รวมอยู่ในราคาซื้อแม่พิมพ์ แต่จะเกิดขึ้นทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแม่พิมพ์ จึงเป็นองค์ประกอบสำคัญในการคำนวณต้นทุนรวม

Q3：เมื่อต้องพิจารณาเปลี่ยนมาใช้แม่พิมพ์คาร์ไบด์ จำเป็นต้องมีข้อมูลอะไรบ้าง
A3 : จำเป็นต้องมีข้อมูล เช่น วัสดุของแม่พิมพ์ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน จำนวนช็อตต่อแม่พิมพ์ 1 ชุด สภาพการสึกหรอหรือความเสียหาย เวลาที่ใช้ในการเปลี่ยนแม่พิมพ์และตั้งเครื่อง รวมถึงอายุการใช้งานหรือจำนวนครั้งในการเปลี่ยนแม่พิมพ์ที่ต้องการเป็นเป้าหมาย

■　คำศัพท์ที่ใช้ในบทความนี้

• ต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน（Life Cycle Cost）
  ต้นทุนรวมทั้งหมดที่เกิดขึ้นตั้งแต่การซื้อแม่พิมพ์จนถึงสิ้นสุดการใช้งาน
• จำนวนช็อต（Shot Count）
  จำนวนครั้งที่สามารถผลิตได้ก่อนที่จะต้องเปลี่ยนหรือบำรุงรักษาแม่พิมพ์
• งานตั้งเครื่อง（Setup）
  งานติดตั้ง ปรับตั้ง และเตรียมเครื่องจักรหรือแม่พิมพ์เพื่อเริ่มต้นหรือกลับมาเริ่มการผลิตอีกครั้ง
• คาร์ไบด์ซีเมนต์（Cemented Carbide）
  วัสดุที่มีความแข็งและความทนทานต่อการสึกหรอสูง ใช้สำหรับเครื่องมือทนการสึกหรอ แม่พิมพ์ และงานประเภทอื่น ๆ

※หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม โปรดดาวน์โหลดเอกสารที่แนบมา หรือกรอกแบบฟอร์มด้านล่างเพื่อสอบถามข้อมูล